| حرفى براى گفتن |
|
شماره 44 - ارديبهشت 1385 | موضوع :دنياي شيشه اي | رضوان السادات ميرمحمدي |
ارسال برای دوستان 
آشنايى با پديده وبلاگ و طريقه ساخت آن
درست اوايل بهمن ماه 82 وقتى اولين سطرهاى وبلاگم را مىنوشتم، هيچ وقت گمان نمىبردم وبلاگ بتواند اين قدر جذاب باشد؛ آن قدر كه همه ساعات زندگىام را پر كند؛ دوستان زيادى پيدا كنم؛ چيزهاى زيادى بياموزم و حتى دغدغههاى تحصيل برايم آسانتر شود.
با شروع كار، كمكم ايدههاى نو به سرت مىزند؛ حرفهاى آخرالزمانى و شروع مىكنى به نوشتن. براى چه كسى؟ نمىدانى؛ اما مىنويسى تا حرفى براى گفتن داشته باشى؛ تا لحظهاى براى خودت باشى؛ براى خودت و زندگىات، بيرون از همه آن چارديوارىهاى رسمى و تخصصى؛ كمى خودمانىتر و از نگاهى ديگر.
شايد همين اشتياق به نوشتن و تبادل نظر در مورد مسائل تخصصى و فناورى اطلاعات بود كه سلمان جريرى، دانشجوى دانشگاه صنعتى شريف را به عنوان اولين وبلاگنويس فارسى به دنيا معرفى نمود. مدتى بعد يعنى 14 آبان 1380، حسين درخشان، وبلاگ خودبزرگبينى خود را راهاندازى كرد و تقريباً همه چيز در آن مىنوشت؛ مسائل روز، نكاتى در مورد اينترنت و حتى يادداشتهاى شخصى.
هر چند موج وبلاگنويسى در دنيا، مدتها پيش يعنى 7 اكتبر 1994م. و توسط برنامهنويس مشهور، ديو وينر آغاز شده بود، با اين حال، وبلاگهاى فارسى، گوى سبقت را ربوده، پس از وبلاگهاى انگليسى و پرتغالى، رتبه سوم وبلاگهاى جهان را از آن خود نمودهاند؛ به طورى كه امروزه در هر 5 دقيقه، حدود 100 وبلاگ جديد به ليست وبلاگهاى فارسى افزوده مىشود.
با اين توضيحات، شايد كنجكاو شويد كه اصلاً وبلاگ چيست و چگونه مىتوان يك وبلاگنويس شد. در اين مجال سعى داريم علاوه بر آموزش گام به گام وبلاگنويسى، مسائلى چون چگونگى ساخت يك وبلاگ و نيز ايجاد تغييرات در آن، ويرايش قالب اصلى، استفاده از كدهاى جاوا اسكريپت، متحرك سازى، درج تصاوير، موسيقى و... همراه با ترفندهاى وبلاگنويسى را به زبانى ساده و به دور از نكات پيچيده فنى بيان نماييم.
وبلاگ چيست؟
وبلاگ همانند يك دفترچه يادداشت يا دفتر خاطرات شخصى است كه تفاوتهاى زيادى با آن چه كه ما به عنوان سايت مىشناسيم، دارد.
وبلاگ بر خلاف سايت كه داراى صفحات متعددى است، تنها شامل يك صفحه است؛ صفحهاى كه نه تنها به واسطه رنگ، موسيقى، تصاوير و... جذابتر از رسانههاى نوشتارى ديگر است، بلكه بيانگر نوع نگاه بلاگر (وبلاگنويس) به موضوعى خاص مىباشد و اين كه نويسنده از چه زاويهاى جهان پيرامون خود را مىبيند.
فضاى وبلاگها همانند يك محيط شهرى است كه در آن همه گونه طرز فكر و عقيدهاى به چشم مىخورد؛ محافل دوستانه و وبلاگهاى گروهى، فرهنگى، ادبى، تاريخى، فنى مهندسى، پزشكى، سياسى، مذهبى و يا وبلاگهايى كه فقط به بيان رويدادهاى شخصى و روزانه خود مىپردازند و يا حتى وبلاگهاى غيراخلاقى.
صرفنظر از نوع وبلاگ، وبلاگنويسى به ما كمك مىكند تا در كنار هم و در فضايى مجازى با بيان نظرات خود، اعتماد به نفسمان را افزايش دهيم؛ چون اين امكان در وبلاگ وجود دارد كه راجع به آن چه كه مىنويسيم، ديگران هم مىتوانند نظرات خود را بگويند و بدين ترتيب بعد از مدتى وبلاگنويسى، با طيف گستردهاى از افراد و انديشهها آشنا خواهيم شد و گاه شبهات ما نسبت به يك موضوع برطرف مىشود و اگر راه را به خطا نرفته باشيم، انديشه و تلقى ما از دنياى پيرامون منطقىتر خواهد شد.
از سوى ديگر، وقتى نوشتن مطالب وبلاگ را شروع مىكنيم، ناخودآگاه به بيان موضوعاتى مىپردازيم كه ريشه در علايق، آرزوها، اعتقادات و دغدغههاى فكرى ما دارند كه اين امر، عامل مهمى در شناخت درست از آن چيزى است كه ما آن را «خود» مىناميم.
از منظرى ديگر، نويسندگان وبلاگها نيز از اهميت خاصى برخوردارند. نويسندگان وبلاگها را به سختى مىتوان در دستهبندى خاصى قرار داد. زنان، كودكان، جوانان كنجكاو و ضدكليشه، اساتيد، افراد تحصيلكرده و منتقدانى كه در رسانههاى نوشتارى، مجال انعكاس انديشههاى خود را نمىيابند و به طور كلى همه كسانى كه حرفى براى گفتن دارند و در پى گوشى براى شنيدن هستند، مىتوانند جزء نويسندگان و مخاطبان وبلاگها باشند.
سرويس دهندگان وبلاگ
با ظهور سرويسدهندگان رايگان و ساده وبلاگها، اپيدمى وبلاگنويسى در سراسر جهان و از جمله در ايران آغاز شد. سرويسدهندگان، كه در واقع وب سايتهاى ارائه دهنده خدمات اينترنتى هستند، مجموعه ابزارهاى مورد نياز جهت ساخت، ويرايش و توسعه وبلاگ را در اختيار كاربران قرار مىدهند. از جمله سرويس دهندگان وبلاگ عبارتند از:
1. پرشين بلاگ (Persian Blog)، سيستم انتشار وبلاگ فارسى كه در خرداد 1381ش. شروع به كار نمود.
2. بلاگ اسكاى (Blog Sky)، دومين سرويسدهنده مطرح انتشار وبلاگ به زبان فارسى است كه در ابتداى سال 1382ش. آغاز به كار كرد.
3. پرشين لاگ (Persian Log)، موويبل تايپ (Movable Type) و اسپ سوار (Asp Rider) كه يك سيستم انتشار وبلاگ توسط برنامهنويسان ايرانى و مبتنى بر Asp مىباشد.
بلاگر (Blogger) را شركت كوچك پايرا (Pyra) در سال 1999م. ايجاد كرد. سهولت ساخت وبلاگ در اين سيستم، باعث شد بلاگر در ميان افرادى كه اطلاع چندانى از توليد صفحات وب نداشتند، به سرعت جاى خود را باز كند و تعداد كاربران آن به طرز چشمگيرى افزايش يابد.
هرچند وجود اشكال در فارسى نويسى (مشكل راست به چپ نويسى در هنگام نوشتن مطالب)، وجود قالبهاى پيش فرض كه تنها براى رسمالخطهاى غيرفارسى طراحى شدهاند و پشتيبانى نكردن بلاگر از تاريخگذارى شمسى، از جمله مشكلات عمده اين سيستم است، اما بلاگر فعلى داراى امكانات متعددى است كه همچنان آن را در صدر محبوبترين سيستمهاى انتشار وبلاگ قرار مىدهد. از طرفى، بلاگر را شركت بزرگ گوگل (google) پشتيبانى مىكند كه قدرت مانور بيشترى را نسبت به ساير رقبا به آن مىدهد.
در ميان ايرانيان، دو سايت بلاگر و پرشين بلاگ، بيشترين محبوبيت را دارا هستند.
چگونه يك وبلاگ فارسى بسازيم؟
ساخت وبلاگ فارسى نيازمند وجود امكانات زير است:
1. سيستم عامل ويندوز 98 . 2000 . ME . XP .
2. نصب نرم افزار فارسىساز بر روى ويندوز.
3. نصب نرمافزار اينترنت اكسپلورر (5.5 IE يا بالاتر).
4. دسترسى به اينترنت.
اگر امكانات فوق بر روى سيستم شما موجود باشد، دقايقى بعد در اينترنت خواهيم بود.
آغاز كار با Blogger
با درج آدرس سرويس دهنده مورد نظر، يعنى www.blogger.com در قسمت آدرس مرورگر خود، صفحهاى همانند شكل 1 ظاهر مىشود. در اين صفحه توضيحاتى در مورد چگونگى ساخت وبلاگ، اما به زبان انگليسى بيان شده است. براى شروع، بر روى گزينه Creat your blog كليك كنيد.
مرحله اول: ساخت يك اكانت (Creaet an account)
در اين بخش بايد يك نام كاربرى (choose a user name) و رمز عبور (enter a password) مناسب و غيرتكرارى براى وبلاگ خود تعيين نمائيد كه به كمك آن مىتوانيد دفعات بعد به قسمت تنظيمات وبلاگ خود وارد شويد. (درست چيزى شبيه ID و Password ايميل). سپس براى تأييد رمز انتخابى خود، رمز عبور خود را در قسمت Retype password تكرار نماييد. دقت كنيد تمامى خانههاى اين صفحه بايد با حروف انگليسى پر شود.(شكل 2)
Display name در واقع همان نامى است كه به عنوان نويسنده مطالب وبلاگ نمايش داده مىشود. پس از تكميل فرم مذكور، بايستى گزينه Terms of service كه موافقتنامهاى بين شما و بلاگر است را انتخاب كنيد. با كليك بر روى گزينه Continue به مرحله بعد مىرويم.
مرحله دوم: نامگذارى (Name your blog)
در قدم دوم بايد عنوان و محل قرار گرفتن وبلاگ خود را مشخص نمائيد.(شكل 3) URL در واقع همان آدرس وبلاگ شما خواهد بود؛ آدرسى كه توسط آن، ديگران مىتوانند صفحه اصلى وبلاگتان را ببينند. براى شروع، وبلاگ خود را در سرويس دهنده رايگان بلاگ اسپات (BlogSpot) بسازيد و با انتخاب گزينه Continue به مرحله بعد برويد.
مرحله سوم: انتخاب قالب وبلاگ (Choose a template)
اين قسمت كاملاً سليقهاى است. كافى است با انتخاب قالب مورد نظر، نحوه نمايش صفحه اصلى وبلاگ خود را مشخص نماييد.(شكل 4)
با انجام مراحل فوق، اكنون صاحب يك وبلاگ هستيد. گزينه Start Posting را انتخاب كنيد و به صفحه ارسال مطالب برويد.
اين قسمت (شكل 5) صفحهاى جهت تايپ مطالب (فارسى يا انگليسى)، همراه با امكانات لينك (پيوند به صفحهاى ديگر با كمك آدرس اينترنتى آن)، درج تصاوير، موسيقى، امكان تغيير رنگ، فونت و اندازه متن و... را در اختيار كاربر قرار مىدهد. همچنين در بخش Edit Post، امكان ويرايش متن، پس از ارسال به وبلاگ نيز فراهم شده است.
گزينههاى Settings و Template جهت انجام تنظيمات پيشرفته وبلاگ مورد استفاده قرار مىگيرند كه در اين مقاله، مجال توضيح آنها نيست.
فارسى كردن يك وبلاگ
همان طور كه قبلاً گفتيم، سرويس دهنده بلاگر، براى نمايش متون فارسى از راست به چپ، با مشكل روبهروست. براى رفع اين مشكل، دو راه وجود دارد:
1. استفاده از قالبهاى فارسى آماده.
2. فارسى كردن قالب موجود با كمك نرم افزار Front Page.
در هر دو حالت فوق، ابتدا بايستى وارد بخش اصلى قالب وبلاگ، يعنى Template شويد.
قالبهاى فارسى آماده را مىتوانيد به راحتى در سايتهاى ايرانى و يا وبلاگهاى ديگر بيابيد و با جايگزينى كدهاى html آن در بخش Template قالب وبلاگ خود، وبلاگى فارسى داشته باشيد؛ اما راه حل دوم بسيار سادهتر است. تنها كافى است نرمافزار Front Page را بر روى سيستم خود نصب كنيد. Front Page از سرى برنامههاى كاربردى مجموعه Office Microsoft است كه جهت ساخت و ويرايش صفحات اينترنتى غيرحرفهاى به كار مىرود.
براى اين كار، پس از ورود به بخش Template قالب وبلاگ خود، با كمك كليدهاى Ctrl+A تمامى محتويات Template را انتخاب نموده، با كمك كليدهاى Ctrl+C كدهاى موجود را كپى كرده، سپس به محيط برنامه Front Page (قسمت HTML) وارد شويد و كدها را با كمك كليدهاى Ctrl+V در آن قسمت درج نماييد. اكنون بايستى براى اعمال تغييرات، وارد قسمت Normal شويم. بار ديگر همه محتويات صفحه را انتخاب كنيد و از قسمت جعبه ابزار (Toolbars) فونت Tahoma را برگزينيد. اين فونت، در همه مرورگرهاى اينترنتى، بدون تغيير نمايش داده مىشود و از اين نظر، بسيار مناسب است. توجه كنيد به هيچ وجه نبايد اندازه (Size) گزينهها را تغيير دهيد.
با اين تغيير اندك در كدهاى قالب وبلاگ خود، اكنون وبلاگى فارسى خواهيد داشت؛ اما قبل از آن بايد كدها را از بخش Html انتخاب كرده، درون Template قالب وبلاگ خود كپى نماييد. فراموش نكنيد كه بعد از اعمال تغييرات، حتماً گزينه Save را كليك نموده، در نهايت وبلاگ خود را با انتخاب گزينه Republish، به روز نماييد.
در هر صورت با انتخاب گزينه View Blog مىتوانيد وبلاگ خود را همراه با آخرين تغييرات اعمال شده بر آن مشاهده كنيد.
استفاده از كدهاى جاوا اسكريپت
كدهاى جاوا اسكريپت (قطعه برنامههاى آماده)، درج تصاوير، موسيقى، جلوههاى ويژه و حتى تصاوير متحرك در وبلاگ را تسهيل نمودهاند. كدهاى جاوا اسكريپت را مىتوان به راحتى از بسيارى از سايتها و يا وبلاگهاى موجود در اينترنت به دست آورد. اين كدها را مىتوان درون قالب وبلاگ و يا در بخش ارسال مطالب جديد (Create) درج نمود.
براى مثال جهت درج تصاوير در وبلاگ، كافى است از كد زير در ميان دو علامت بزرگتر و كوچكتر استفاده نماييد:
img src=http:..porseman.net.2.jpg
توجه كنيد porseman.net.2.jpg كه يك آدرس فرضى است و ميان علامت " " قرار گرفته است، آدرس تصوير مورد نظر مىباشد و شما بايستى براى درج تصوير دلخواه خود، آن را در قسمت مذكور قرار دهيد.
براى درج موسيقى، جلوههاى ويژه موس، تغيير رنگ زمينه، دسترسى به موتور جستوجو در وبلاگ خود و بسيارى موارد ديگر، مىتوانيد همانند روش فوق و با كمى تغييرات، از كدهاى آماده استفاده نماييد.
فراموش نكنيد هرگز نبايد وبلاگ خود را به واسطه استفاده بيش از حد از تصاوير و... سنگين نماييد؛ هنگام نمايش صفحه، مدت زمان زيادى صرف بارگذارى (Load) تصاوير از آدرسهاى مختلف مىشود و همين امر باعث مىگردد، مخاطبان خود را از دست بدهيد.
همچنين سعى كنيد از فونتهايى همانند «ترافيك» استفاده نكنيد؛ زيرا اين قبيل فونتها در همه مرورگرهاى اينترنتى به خوبى نمايش داده نمىشوند.
به هر حال، وبلاگ هم همانند ساير مشخصههاى رفتارى، مىتواند بيانگر نوع شخصيت ما باشد؛ شخصيتى كه حتى از وراى اسامى مستعار، پنهان كارىها و غلوهاى مرسوم در فضاى سايبر، مىتواند دوست داشتنى، به يادماندنى و محترم باشد و يا خلاف آن مصداق يابد.
مطالب، تصاوير و حتى نحوه استفاده از رنگها در وبلاگ مىتواند به گونهاى ضمنى بازگو كننده احساسات، عواطف، طرز تفكر و نوع نگاه ما به دنياى پيرامون خود باشد.
به هر صورت، چه وبلاگنويس باشيم و چه مخاطب وبلاگهاى ديگران، يادمان باشد كه وبلاگنويسى تنها نوعى تفريح مدرن نيست؛ بلكه بيان مصور شخصيتى است كه مىخواهد شنيده شود. تعداد مراجعه 1012 بار