| به دانشگاه مجازى خوش آمديد |
|
شماره 42 - اسفند 1384 | موضوع :دنياي شيشه اي | رضوان السادات ميرمحمدي |
ارسال برای دوستان 
رؤياى ارتباط با مردمان سراسر دنيا، مخصوص سياستمداران، تجار و يا جهانگردان نيست؛ بلكه ارتباطات با مفهومى وسيعتر از گذشته، به گونهاى ناگسستنى با زندگى روزمره ما پيوند خورده است.
به عقيده مك لوهان، «رسانهها از طريق دگرگون ساختن محيط، نسبتهاى منحصر به فردى از دريافتهاى حسى در ما به وجود مىآورند».
گسترش هر يك از حواس، شيوه تفكر و كنش ما و به طور كلى، شيوه درك ما از جهان را تغيير مىدهد و زمانى كه اين نسبتها تغيير مىكند، انسانها تحول مىيابند. در اين ميان، اينترنت چونان پنجرهاى است كه افراد به فراخور احساس، نوع نگاه و سطح دانش خود، مناظر گوناگونى از آن را به نظاره مىنشينند.
امروزه در جامعه ما و به ويژه قشر دانشگاهى، كمتر كسى است كه با امكانات گسترده و امروزى اينترنت ناآشنا بوده، خود را بىنياز از اين فناورى فرض كند. از طرفى امكانات مجازى اينترنت، آنقدر گسترده شده كه كمكم، مرز ميان واقعيت و مجاز، در حال از بين رفتن است.
يك مثال عمده در اين زمينه، تحصيلات و دانشگاه مجازى است.
بدون شك، بسيارى از ما عناوينى چون دانشگاه مجازى، VU، VU web و... را شنيدهايم؛ اما به راستى دانشگاه مجازى چيست و چه كاركردهايى در سطوح مختلف آموزشى مىتواند ايفا نمايد؟
همان گونه كه مىدانيم، يكى از مشكلات آموزش عالى، همواره ارائه سرويس به افرادى بوده است كه يا به علت مسافت و يا به علت اشتغال، امكان حضور در دانشگاه را نداشتهاند. از طرفى در سالهاى اخير، توجه استادان از نحوه تدريس در كلاس، به سمت روشى تركيبى از دورههاى پيشرفته، سخنرانى و ابزارهاى مديريت جلب شده است.
در حال حاضر، اكثر دانشگاههاى مطرح دنيا، در حال تعويض روش سنتى خود با روش آموزش مجازى هستند و در رأس اين تغييرات، كامپيوتر، اينترنت و سيستم ارتباطات ماهوارهاى قرار دارد.
در يك تعريف كلى، آموزش از راه دور، عبارت است از دورههاى آموزشى كه در آن، استاد و دانشجو به لحاظ فيزيكى از هم فاصله دارند و فاقد ارتباط نزديك و رو در رو مىباشند. در اين شيوه آموزشى، عملاً دانشجو احساس حضور فيزيكى در كلاس را دارد و از امكانات و خصوصيات يك كلاس درس حضورى برخوردار است. از اين رو، دانشگاه مجازى، بر اساس دستيابى به اهداف و مزاياى زير طراحى شده است:
1. عدم نياز به حضور فيزيكى استاد و دانشجو در كلاس درس كه خود باعث كاهش هزينههاى لازم براى ساختمانسازى مجتمعهاى دانشگاهى مىگردد. همچنين در شهرهاى بزرگ، منجر به كاهش رفت و آمد و در نتيجه، كمتر شدن بار ترافيك شهرى و آلودگى هوا مىشود.
2. تمام امور بانكى از قبيل دريافت شهريه و هزينه و ساير خدمات آموزشى، از طريق كارت اعتبارى يا فيش بانكى صورت مىگيرد.
3. برنامهريزى، زمانبندى و حتى استخدام استادان و نيز پرداخت هزينه تدريس، از طريق اينترنت انجام مىشود.
4. تمام امور ثبتنام، كنترل مدارك، انتخاب واحد و بررسى پيشنيازها، بررسى وضعيت درسى دانشجو، ارائه امكانات كمك آموزشى، برگزارى امتحانات، ارائه كارنامه و مدرك تحصيلى و... نيز از طريق اينترنت صورت مىگيرد.
5. دانشگاه مجازى، باعث مىشود كه دانشگاه، همواره در دسترس باشد.
در اين دانشگاه، دانشجو مىتواند حضورى online ويا offline در كلاس درس داشته، به راحتى با استاد مربوط ارتباط برقرار كند؛ به مباحثه و طرح سؤالات درسى خود بپردازد و اين، يعنى عدم وابستگى دانشگاه و كلاس درس، به زمان خاص.
6. دانشجو مىتواند از كتابخانههاى اينترنتى موجود در دانشگاه مجازى استفاده كند و به منابع متنوعى از مقالات، كتابها و مطالب درسى، دسترسى پيدا كند.
7. در دانشگاه واقعى، درس توسط يك استاد ارائه مىشود؛ در صورتى كه در دانشگاه مجازى، درسها توسط گروههاى مجرّب آماده شده، دانشجو مىتواند بارها در جلسه درس حاضر شود و مطالب را مشاهده نمايد و اين، موجب افزايش كيفيت ارائه درسها مىشود.
8. دانشگاههاى واقعى، به سبب محدوديت مكانى و...، تعداد محدودى دانشجو را از طريق آزمونهاى مختلف مىپذيرند؛ در حالى كه دانشگاه مجازى، اين محدوديت را ندارد و تمامى افراد علاقهمند به تحصيل، شانس ادامه تحصيل در دانشگاه را خواهند يافت.
9. امكان استفاده از استادان مجرّب دانشگاههاى مختلف.
10. كاهش تعداد نيروهاى ادارى در دانشگاه.
11. تسريع در انجام مراحل ادارى از قبيل ثبتنام و برگزارى آزمونها.
براى ورود به دانشگاه مجازى، كافى است مراحل ثبتنام را از طريق اينترنت دنبال نماييد؛ به طور مثال، براى Log in اوليه در يكى از دانشگاههاى مجازى، مىتوانيد به آدرس زير مراجعه كنيد:
www. vu.org
بعد از تكميل فرم مشخصات، فهرستى از درسهاى ارائه شده به همراه تقويم زمانى كلاسها و نيز مبلغ شهريه هر درس، نمايان مىشود و شما با انتخاب درسها، عملاً در دانشگاه مجازى ثبتنام مىشويد؛ اما به خاطر داشته باشيد كه تنها بعد از پرداخت شهريه واحدهاى درسى، مجوز ورود به فضاى دانشگاه مجازى را خواهيد يافت.
دانشگاه مجازى، تقريباً همه پارامترهاى دانشگاه واقعى را پوشش مىدهد؛ به طور مثال، سطح دسترسى دانشجو يا گروهى از دانشجويان توسط مدرس تعيين مىگردد (خواندن، نوشتن و يا ارسال به صورت ناشناس).
دانشجويان مىتوانند تكاليف خود را از طريق E-mail دانشگاه مجازى ارسال نموده يا فايلهاى خود را به يك پوشه گروهى مشترك upload كنند.
بسيارى از دانشگاههاى مجازى، امكان تشكيل گروههاى كارى و انجمنهاى دانشجويى را داشته، اتاقهاى گپ سراسرى را نيز پشتيبانى مىكنند. از اين ميان، مىتوان به محيط نرمافزارى web CT كه يكى از بهترين روشهاى موجود در جهان، در زمينه E-learning مىباشد، اشاره كرد.
Web CT در حال حاضر، در بين 65 شركت توليد كننده نرمافزارهاى آموزشى، رتبه اول را دارا مىباشد؛ به طورى كه بيش از 2680 دانشگاه و مؤسسه آموزش عالى در 81 كشور جهان، از آن استفاده مىكنند. 420000 استاد در سراسر گيتى، مشغول تدريس 780000 دوره آموزشى تحت web CT به بيش از 17000000 دانشجو هستند.
با امكانات بسيار قوى اين محيط، يك طراح مبتدى، مىتواند ظرف 15 دقيقه، درس مورد نظر خود را بر روى اينترنت منتشر نمايد.
قابليت معرفى و پياده سازى 100000 دانشجو بر روى يك server، امكان بررسى حضور دانشجو در كلاس، ارزيابى نتايج، ارتباط با دانشجو با كمك امكاناتى از قبيل E-mail، chat و whiteboard و نيز امكان نمرهدهى online و... از ويژگىهاى اين محيط مىباشند.
به هر حال، دانشگاه مجازى نيز چون ساير دانشگاهها قوانين خاص خود را دارد؛ به طور مثال، در استفاده از تابلو اعلانات، چت رومها و ساير فرمهايى كه در دسترس عموم قرار مىگيرد، هرگونه سوء استفاده، مزاحمت، تهديد، دخالت در امور اعضاى دانشگاه مجازى، طرفدارىهاى حزبى و جناحى، اشاعه ويروس و مسائل ضداخلاقى، سرقت نرمافزار، تصاوير گرافيكى و موسيقى و يا ساير مطالب موجود در دانشگاه، درخواستهاى شخصى، اطلاعيههاى تجارى و تبليغاتى و يا هر گونه موردى از اين دست، به جز مواردى كه با اجازه VU صورت مىگيرد، ممنوع مىباشد.
در پايان اين نكته حائز اهميت است كه چون اطلاعات در شبكههاى كامپيوترى، در محيط انتقال به اشتراك گذاشته مىشوند و امكان استفاده از آن براى ديگران نيز مهيا خواهد شد، اين احتمال وجود دارد كه نفوذگران، اقداماتى انجام دهند كه منجر به تغيير محتوا ويا از كار انداختن سرويس گردد كه البته به كمك روشهايى چون رمزنگارى دادهها و احراز هويت و استفاده از خطوط اختصاصى، مىتوان از بروز موارد ياد شده اجتناب كرد.
علاقهمندان به دانستن نكات تخصصى و فنى مبحث فوق، مىتوانند سؤالات خود را به نشانى پست الكترونيك Mirmohammadiporseman.net ارسال نموده، يا به آدرسهاى اينترنتى زير مراجعه نمايند:
www.webct.com: مرجع كاملى از دانشگاه مجازى.
www.icde.net: مركز اسلامى آموزش از راه دور.
vu.ui.ac.ir : دانشگاه مجازى اصفهان.
www.reisu-fars.com : دانشگاه مجازى شيراز. تعداد مراجعه 914 بار